चुनावी माहौलमा जाली नोटको विगबिगी बढ्न थालेपछि राष्ट्र बैंकले सिकायो नोट चिन्ने तरिका

काठमाडौं । चुनाव नजिकिएसँगै जाली  (नक्कली) नोटको विगबिगी बढ्न थालेको छ । यसले सर्वसाधारणलाई नै तरंगित बनाएको छ ।

जाली नोट ओसार पसार र कारोबार गर्नु गैरकानुनी हो तर पनि कानुनको आखा छलेर नक्कली नोटहरु भित्रिरहेका छन् । प्रहरीले ती नोटहरु ठाउँठाउँबाट बरामद पनि गरिरहेको छ ।

Advertisement:

आर्थिक कारोबार गर्दा नोट प्रति शंका लागेमा नजिकैको प्रहरी कार्यालयमा खबर गर्न राष्ट्र बैंकले भनेको छ ।

बैंक नोट छाम्दा साधारण कागजजस्तो चिप्लो लागेमा, नोटको रंग फिक्का जस्तो लागेमा, सुरक्षण धागो रंगले पोतेको, बाहिरबाट टाँसेको र सामान्य भन्दा फरक देखिएमा त्यस्तो नोट नक्कली हुने केन्द्रिय बैंकले भनेको छ । नोटमा उठ्नुपर्ने भागहरु चिल्लो र सम्म लागेमा हेरेर, छामेर र ढल्काएर परिक्षण गर्नुपर्छ । 

एक हजारको नोट चिन्ने तरिका 

१) नोटलाई प्रकाशतर्फ पारेर हेर्दा लालीगुराँस र "1000" को पानी छाप (Watermark) देखिन्छ ।
२) नोटलाई प्रकाशतर्फ पारेर हेर्दा पूर्ण रू.१००० (See १००० ५,०००००० through register) बनेको देखिन्छ ।

छामेर थाहा हुने

३) नोट छाम्दा खस्रो हुन्छ र प्रिन्ट गरिएका भागहरू छाम्दा उठेको ( Intaglio) महसुस हुन्छ ।
४) दृष्टिविहीनहरूका निम्ति नोट पहिचान सहजताका लागि अङ्ग्रेजी वर्ण M रहेको हुन्छ जुन छाम्दा उठेको हुन्छ ।

ढल्काएर थाहा हुने
५) नोट ढल्काएर हेर्दा सुरक्षण धागो (Security Thread) चलेको जस्तो देखिन्छ ।

६) नोटलाई ढल्काएर हेर्दा नोटमा रहेको भगवतीको आकृति silver रङको देखिन्छ ।

७) नोटलाई ढल्काएर हेर्दा नोटमा प्रयोग गरिएको Iridescent ink सुनौलो रङमा प्रष्ट रूपमा देखिन्छ । मेसिनबाट थाहा हुने
८) Ultra Violet (UV) light मा सगरमाथाको आकृति टल्किन्छ ।
९) Ultra Violet (UV) light मा गभर्नरको सही तथा नोटका नम्बरहरू टल्किन्छ ।

५०० रुपैयाँको नोट चिन्ने तरिका 

१) नोटलाई प्रकाशतर्फ पारेर हेर्दा लालीगुराँस पानी
छाप (Watermark) देखिन्छ ।
२) नोटलाई प्रकाशतर्फ पारेर हेर्दा पूर्ण NRB (See through register) बनेको देखिन्छ ।
३) नोटमा सुरक्षण धागो रहेको हुन्छ । कागजमा बुनिएको सुरक्षण धागोलाई प्रकाशतर्फ पारेर हेर्दा पूर्ण रूपमा देखिन्छ र उक्त धागोमा NRB 500 र बाघको आकृति देखिन्छ ।

छामेर थाहा हुने
४) नोट छाम्दा खस्रो हुन्छ र प्रिन्ट गरिएका भागहरू छाम्दा उठेको (Intaglio) महसुस हुन्छ ।
५) दृष्टिविहीनहरूका निम्ति नोट पहिचान सहजताका लागि दुई वटा थोप्ला रहेको हुन्छ जुन छाम्दा उठेको हुन्छ ।

ढल्काएर थाहा हुने

६) नोट ढल्काएर हेर्दा सुरक्षण धागो (Security Thread) को रङ परिवर्तन (red to green) हुन्छ ।

७) नोटलाई ढल्काएर हेर्दा नोटमा रहेको कुबेरको रङ परिवर्तन (gold to green) हुन्छ ।

८) Ultra Violet (UV) light मा सगरमाथाको आकृति टल्किन्छ ।
९) Ultra Violet (UV) light मा गभर्नरको सही तथा नोटका नम्बरहरू टल्किन्छ ।