वीरेन्द्रनगरमा गम्भीर खानेपानी संकट

सुर्खेत । कर्णाली प्रदेशको राजधानी वीरेन्द्रनगरमा खानेपानीको गम्भीर अभाव देखिएको छ । दैनिक ३४७ लिटर प्रतिसेकेन्ड खानेपानी आवश्यक पर्ने भए पनि हाल मात्र ८३ लिटर प्रतिसेकेन्ड आपूर्ति भइरहेको छ, जसका कारण २६४ लिटर प्रतिसेकेन्ड पानी अपुग भएको हो । सुर्खेत उपत्यका खानेपानी संस्थानका अनुसार झुप्रा मुहानसहित विभिन्न स्रोतहरूमा पानीको मात्रा घट्दै जाँदा आपूर्ति प्रभावित भएको हो । संस्थानका कार्यालय प्रमुख डम्मरबहादुर गौतमका अनुसार सामान्य अवस्थामा १६३ लिटर प्रतिसेकेन्ड आपूर्ति क्षमता भए पनि खडेरीका कारण हाल स्रोतहरू सुक्दै जाँदा आपूर्ति घटेर ८३ लिटर प्रतिसेकेन्डमा सीमित भएको छ ।

Advertisement:

हाल वीरेन्द्रनगरमा तीन दिनको अन्तरालमा मात्र एक घण्टा पानी वितरण गर्ने तालिका लागू गरिएको छ । ‘सुख्खा खडेरीका कारण स्रोतहरू सुक्दै गएकाले न्यूनतम रूपमा मात्र पानी वितरण गर्न सकिएको हो,’ गौतमले बताए । वीरेन्द्रनगरमा खानेपानी समस्या वर्षायाममा समेत देखिँदै आएको छ । २०५९ सालमा सञ्चालनमा आएको खानेपानी आयोजना त्यतिबेला करिब ५२ हजार जनसंख्यालाई लक्षित गरी निर्माण गरिएको थियो । २०७७ सालसम्म १ लाख ४ हजार जनसंख्या पुग्ने अनुमान गरिए पनि हाल जनसंख्या बढेर १ लाख ८१ हजारभन्दा बढी पुगेपछि आपूर्ति प्रणालीमा चाप बढेको हो । हाल झण्डै १७ हजार घरधुरीमा धारा जडान गरिएको छ । तेज सहरीकरण, प्रशासनिक विस्तार, शैक्षिक तथा व्यावसायिक गतिविधिको वृद्धि र प्रदेश राजधानीको रूपमा विकास हुँदै जाँदा पानीको माग उच्च रूपमा बढेको छ ।

यस समस्याको दीर्घकालीन समाधानका लागि भेरी नदीबाट पानी ल्याउने ‘भेरी पम्पिङ खानेपानी आयोजना’ अघि बढाइएको छ । संघ, प्रदेश र स्थानीय तहको संयुक्त लगानीमा करिब ६ अर्ब लागतमा निर्माण भइरहेको उक्त आयोजना अन्तर्गत झुप्रा खोला र भेरी नदीबाट पानी पम्पिङ गरी वीरेन्द्रनगर–११ स्थित अमृतडाँडामा ल्याइने योजना रहेको छ ।

हाल आयोजनाको प्रारम्भिक चरणका कामहरू अघि बढिरहेका छन् । पहिलो प्याकेजअन्तर्गत विनियोजित ३ अर्ब ५० करोड रुपैयाँमध्ये हालसम्म ५८ करोड खर्च भइसकेको छ भने करिब १४ प्रतिशत भौतिक प्रगति हासिल भएको छ । विश्व बैंकको ऋण सहयोगमा सञ्चालन भइरहेको यस आयोजनाअन्तर्गत पानी प्रशोधन केन्द्र तथा ९० लाख लिटर क्षमताका तीनवटा रिजर्भ ट्यांकी निर्माणको काम सुरु भइसकेको छ ।

सम्बन्धित निकायले आयोजनालाई तीव्रता दिँदै चाँडो सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखे पनि तत्कालका लागि भने वीरेन्द्रनगरवासीले खानेपानी संकट झेल्नुपर्ने अवस्था कायमै रहेको छ ।